Tàu ngầm hạt nhân Trung Quốc: Bao nhiêu cho đủ tham vọng?

Theo chuyên gia Vasily Kashin của trọng điểm phân tích công nghệ và chiến lược của Nga, chuyến cạ viễn dương đầu tiên của tàu lặn hạt nhân hoả tiễn đạn đạo lớp Tấn, mang tên lửa JL-2 là một bước ngoặt lịch sử của hải quân Trung Quốc. Những thành công trong việc tổ chức lực lượng tàu ngầm hạt nhân chiến lược sẽ là nguyên tố quyết định đến chính sách tranh chấp bờ cõi của Bắc Kinh ở khu vực châu Á-Thái Bình Dương trong tương lai. Theo số liệu của Bộ quốc phòng Mỹ, bắt đầu từ năm 1987, Trung Quốc đã biên chế tàu ngầm hạt nhân chiến lược Type 092, có thể mang theo 12 quả hoả tiễn đạn đạo Cự Lang-1 (JL-1). Tuy nhiên từ đó đến nay, loại tàu lặn hạt nhân này chưa hề một lần tiến hành các cuộc cọ trên biển dài ngày mà nó mới chỉ lòng vòng ở “sân nhà”, dự vào một đôi cuộc diễn tập chung của lực lượng hải quân Trung Quốc. Bài viết cho biết, vai trò của tàu lặn hạt nhân tên lửa đạn đạo Type 092 trong một cuộc chiến tranh là rất hạn chế. Khi xung đột bùng phát, nó chỉ có khả năng ra biển, giúp quân đội Trung Quốc khống chế được lãnh hải nhỏ ở Bột Hải trong một thời gian ngắn. Tầm phóng của tên lửa JL-1 cũng chỉ giúp hải quân Trung Quốc có khả năng uy hiếp các cứ quân sự Mỹ đóng tại Nhật nên không đáp ứng được kỳ vọng của giới chức lãnh đạo quân đội nước này. Tàu ngầm hạt nhân chiến lược lớp Tấn đã phần nào đáp ứng được sự mong đợi của Bắc Kinh. Loại tàu lặn Type 094 này có khả năng mang theo các hoả tiễn đạn đạo JL-2, tầm phóng trên 8000km, có khả năng thị uy trực tiếp chí ít là 2 tiểu bang Hawaii, Alaska của Mỹ và tuốt tuột các cứ của Hoa Kỳ ở khu vực châu Á-Thái Bình Dương, nếu áp sát bờ biển nước Mỹ, nó sẽ có khả năng bao trùm ắt lãnh thổ nước này. 3 tàu ngầm hạt nhân chiến lược (SSBN) lớp Tấn của Trung Quốc vừa xuất ngày nay căn cứ tàu ngầm ở vịnh Á Long - Tam Á - Hải Nam Năm 2014, Trung Quốc đã quyết định sẽ tiến hành hoạt động tày dài ngày trên biển, khả năng này sẽ được quyết định bởi số lượng tàu lặn hạt nhân chiến lược trong mai sau của Trung Quốc. Xét về tính năng trang bị và nguyên tố con người, để duy trì được hoạt động kì chiến lược, chí ít phải có 3 tàu, thậm chí là phải 4 tàu ngầm hạt nhân thay phiên nhau. Trong khi 1 tàu đi tày, 1 tàu bảo dưỡng sau chuyến đi trước và 1 tàu làm mướn tác dự bị. Tuy nhiên, đây là quy chuẩn đối với những nước đã sở hữu tàu ngầm hạt nhân hậu lâu, có kinh nghiệm phong phú và nền tàng công nghệ tiền tiến. Ngoài Nga, Mỹ ra, chỉ có Anh, Pháp mới có khả năng dùng một số lượng nhỏ tàu ngầm hạt nhân kè liền tù tù lãnh hải và các lãnh hải quốc tế. Hải quân Trung Quốc chưa đạt đến tầm trình độ này nên họ phải dùng tới ít nhất là 5 tàu mà giờ Bắc Kinh mới có 3 tàu mà vẫn chưa chính thức trang bị. Vấn đề quan yếu khác là chiến thuật tác chiến tàu lặn. Khả năng tàng hình và chiến thuật né tránh của tàu ngầm Trung Quốc hiện chưa so được với các ông lớn trên, tàu ngầm của họ rất khó thoát khỏi sự kiểm soát của hải quân Mỹ, Nhật; nếu xảy ra chiến sự, chúng khó thoát khỏi đòn tấn công phủ đầu của tàu ngầm hạt nhân tấn công của đối thủ. Giải pháp khả dĩ nhất là Trung Quốc phải bắt chước được “hệ thống phòng vệ” của lực lượng tàu ngầm Nga. Một vụ phóng thử tên lửa đạn đạo liên lục địa phóng từ tàu ngầm (SLBM) JL-2 của tàu ngầm lớp Tấn Trước đây, đối địch với các tàu lặn hạt nhân Mỹ và NATO, tàu lặn Liên Xô tương đối bị cô lập khi hoạt động trên các hải phận. Bởi thế, Moscow đã xây dựng các “hệ thống phòng vệ” tại các lãnh hải Barents và Okhotsk, giúp cho hoạt động chống ngầm và chống trinh sát viên ngầm của họ có khả năng phòng thủ từ xa, các tàu ngầm hạt nhân chiến lược của Liên Xô dễ dàng lên đường ra biển tuần mà không bị theo dõi ngay khi vừa rời cảng, sau đó địch thủ sẽ hoàn toàn mất dấu các tàu lặn này. Tuy nhiên, Trung Quốc không phải là Liên Xô. Vùng duyên hải của họ - nằm trong phạm vi chuỗi đảo thứ nhất - là một trong những khu vực mà hoạt động chuyển vận viễn dương và hoạt động ngư nghiệp tấp nập nhất; khu vực biển Hoa Đông và biển Đông đang có những tranh chấp biển đảo khôn cùng găng tay với những nhà nước hàng xóm. Việc thiết lập các hệ thống này là rất khó, không khéo sẽ dẫn đến những xung đột cục bộ không đáng có. Có thể nói, sự khai triển lực lượng tàu lặn hạt nhân chiến lược của Bắc Kinh là mồi lửa có thể làm bùng phát xung đột cục bộ trong tranh chấp biển đảo và ngay trong những mẫu thuẫn nội tại của họ. Bây giờ, Trung Quốc đang tiến hành hàng loạt các hoạt động bảo đảm an ninh tàu ngầm hạt nhân ở khu vực đảo Hải Nam. Nếu biển Đông trở thành khu vực phẳng chiến lược của tàu lặn hạt nhân Trung Quốc có thể nảy sinh những xung đột với lực lượng hệ trọng của Mỹ. Mỗi hành động hiểu lầm của các bên đều có thể dẫn đến những hậu quả vô cùng lớn. Nguyễn Ngọc Theo “Nhân dân nhật báo”