Đa dạng hóa bạn hàng, tránh phụ thuộc quá mức vào một thị trường

hiệp nghị Đối tác kinh tế chiến lược xuyên thăng bình Dương (TPP) được ví là hiệp nghị của thế kỷ XXI. Một trong những thời cơ lớn nhất khi Việt Nam tham dự TPP là cải thiện cơ cấu thị trường xuất du nhập vốn đang tồn tại những bất xứng cả về chủng loại hàng hóa lẫn đối tác thương nghiệp. Nói cách khác, những lợi ích mà TTP mang lại cho Việt Nam là khôn cùng lớn. Tuy vậy, áp lực cạnh tranh khi mở cửa thị trường cũng sẽ không hề nhỏ. Điều này đòi hỏi DN trong nước cần phải chủ động để tận dụng nhịp và giảm tối đa thách thức. Tại buổi Tọa đàm “TPP - cơ hội và thách thức cho doanh nghiệp Việt Nam” do Hiệp hội Phát triển hàng tiêu dùng (Vacod) vừa tổ chức tại Hà Nội, ông Trần Quốc Khánh, Thứ trưởng Bộ Công Thương cho biết: TPP là cơ hội lớn để Việt Nam cải thiện cơ cấu thị trường xuất nhập cảng và điều này càng trở thành có ý nghĩa trong bối cảnh hiện giờ, khi Trung Quốc đang xâm phạm vào chủ quyền biển đảo của Việt Nam và kéo theo đó là những mối đe dọa về kinh tế, thương nghiệp giữa hai nước. Thống kê cho thấy, hiện nay trên 60% kim ngạch thương mại của Việt Nam phát xuất với khu vực Đông Á. Nếu tính riêng xuất khẩu, trên 50% đi vào khu vực Đông Á, còn du nhập trên 70% từ khu vực Đông Á (Đài Loan, Hồng Kông, Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc). Riêng sự gần gụi về vị trí địa lý đã khiến chúng ta có thiên hướng nhập khẩu từ các nước Đông Á. “Kim ngạch du nhập của Việt Nam chiếm tỷ trọng lớn từ các quốc gia này là do Việt Nam đã ký các Hiệp định tự do với các nước trong khu vực này. Tuy nhiên, trong thương mại việc phụ thuộc quá mức vào một khu vực hay thị trường nào đó thì luôn tiềm ẩn rủi ro rất lớn. Ví dụ như cuộc khủng hoảng tài chính Đông Á nổ ra vào năm 1997 thì năm 1998 là năm độc nhất vô nhị xuất khẩu của Việt Nam chỉ tăng trưởng 0,2%, thấp nhất từ trước tới thời khắc đó” - ông Khánh cho biết. Để tận dụng tối đa lợi thế do TTP mang lại, DN cần tập dần thói quen bỏ trợ cấp. Cũng theo san sớt của ông Trần Quốc Khánh, một trong những đích chiến lược của chính sách xuất du nhập của Việt Nam là cố kỉnh đa dạng hóa thị trường, đa dạng hóa bạn hàng tránh phụ thuộc quá mức vào một thị trường nào đó. Chính bởi vậy, giờ, Việt Nam đang đàm phán các hiệp nghị kinh tế như TPP, Hiệp định thương mại với EU, với Liên minh thuế quan gồm Nga, Belarus, Kazakhstan để tránh phụ thuộc quá mức vào một thị trường. Ngoài ra, TPP còn giúp Việt Nam hoàn thiện môi trường thiết chế. Khi đó, những chính sách ra đời hướng tới bảo đảm môi trường kinh doanh an toàn, công khai, tăng tính hấp dẫn với đầu tư nước ngoài và đầu tư trong nước, tạo năng lực sản xuất mới và tạo việc làm cho người cần lao. Rõ ràng, TPP mở ra dịp lớn cho Việt Nam nhưng thách thức đến từ TPP cũng không hề nhỏ. Theo Thứ trưởng Trần Quốc Khánh, một trong những áp lực lớn đối với Việt Nam là cạnh tranh khi mở cửa cho hàng hóa, dịch vụ và DN nước ngoài vào. Do đó, không loại trừ việc sẽ có một số ngành khôn cùng khó khăn, nhất là ngành nông nghiệp do hạn chế có tính cơ cấu khó đổi thay như thịt lợn, thịt bò hay một số chủng loại nông phẩm khác; bia, rượu, nước tiểu khát cũng sẽ nằm trong diện khó khăn. Tuy nhiên, với việc thương thảo hướng tới giảm thuế theo lộ trình, "phía chính phủ sẽ đảm bảo việc áp lực cạnh tranh đến từ từ, sự thay đổi đến theo lộ trình. Doanh nghiệp cần tập lề thói bỏ trợ cấp bởi quan điểm của các nước dự TPP là càng ít trợ cấp càng tốt” - ông Khánh cho biết. Ở góc độ khác, TS. Võ Trí Thành, Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu quản lý kinh tế Trung ương cũng cho rằng: Các Hiệp định thương mại đời mới như TPP không chỉ can hệ đến thương nghiệp, mà còn tác động tới thiết chế. “Các FTA không còn chỉ là vấn đề về mức thuế suất, mà đã tiến đến những vấn đề đằng sau biên giới, tác động đến thương nghiệp. 30 chương của TPP đẵn là các vấn đề này, đòi hỏi các quốc gia phải canh tân chính mình”- ông Thành khẳng định